توجه: این مطلب، مرور یک پژوهش علمی درباره امکان تشخیص گال با آزمایش خون است. برای آشنایی عمومی با این بیماری، مقاله گال چیست؟ را بخوانید.
آزمایش خون معمولی، روش اختصاصی تشخیص گال نیست و بالا بودن IgE یا ائوزینوفیل‌های خون، به‌تنهایی ابتلا به این بیماری را ثابت نمی‌کند. پژوهشگران امکان شناسایی گال از طریق پادتن‌های خون را بررسی کرده‌اند، اما مطالعه‌ای که در این مقاله مرور می‌شود، یک آزمایش قطعی و آماده برای استفاده روزمره معرفی نکرده است.
این پژوهش در سال ۲۰۱۵ روی نمونه سرم ۹۱ بیمار مبتلا به گال معمولی انجام شد. یافته اصلی آن این بود که پاسخ پادتن‌ها به انگل گال، ممکن است با پاسخ به مایت‌های گردوغبار خانه همپوشانی داشته باشد. همین موضوع، ساخت آزمایش خونی را که بتواند گال را به‌طور اختصاصی تشخیص دهد، دشوار می‌کند.
چرا پژوهشگران به دنبال آزمایش خون برای گال بودند؟
گال معمولی همیشه با مشاهده مستقیم انگل تشخیص داده نمی‌شود. تعداد مایت‌ها در پوست می‌تواند کم باشد و نمونه‌برداری نیز ممکن است از ناحیه‌ای انجام شود که انگل در آن پیدا نشود. از سوی دیگر، خارش و ضایعات پوستی به‌تنهایی اختصاصی گال نیستند و ممکن است در بیماری‌های دیگری هم دیده شوند.
به همین دلیل، پژوهشگران به دنبال روشی بودند که بتواند به تشخیص کمک کند. یکی از ایده‌ها، بررسی پادتن‌های موجود در خون بود؛ یعنی مولکول‌هایی که سیستم ایمنی در پاسخ به مواد بیگانه تولید می‌کند.
در این رویکرد، هدف جست‌وجوی خودِ انگل در خون نیست. مایت گال در لایه سطحی پوست زندگی می‌کند؛ آزمایش پیشنهادی می‌خواست واکنش سیستم ایمنی به پروتئین‌های آن را در نمونه خون شناسایی کند.
این مطالعه چه کسانی را بررسی کرد؟
پژوهش توسط Larry G. Arlian، Hermann Feldmeier و Marjorie S. Morgan انجام شد و در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۵ در مجله PLoS Neglected Tropical Diseases انتشار یافت.
نمونه‌ها مربوط به دو گروه از بیماران مبتلا به گال معمولی بود:
- ۱۷ بیمار از آمریکا: تشخیص آنها با یافتن مایت زنده در خراش پوستی تأیید شده بود.
- ۷۴ بیمار از برزیل: تشخیص بالینی آنها با درموسکوپی و خراش پوستی تأیید شده بود.
این مطالعه درباره گال معمولی بود؛ بنابراین، درصدهای گزارش‌شده را نباید بدون بررسی بیشتر به گال پوسته‌دار تعمیم داد. همچنین، تعداد افراد دو گروه و برخی ویژگی‌های آنها یکسان نبود.
آزمایش پادتن‌ها چگونه انجام شد؟
پژوهشگران از روش الایزا یا ELISA استفاده کردند. در این روش، اتصال پادتن‌های نمونه سرم به مواد هدف بررسی می‌شود. مواد هدف یا «آنتی‌ژن‌ها» در این پژوهش، ترکیبات استخراج‌شده از مایت‌ها بودند.
نمونه‌های بیماران در برابر عصاره مایت گال و سه گونه مایت گردوغبار خانه آزمایش شدند. گروه‌های مختلف پادتن، از جمله IgG، IgM، IgE و IgD نیز بررسی شد.
یک نکته مهم روش‌شناسی این بود که عصاره گال از Sarcoptes scabiei var. canis، یعنی واریانت مرتبط با سگ، تهیه شده بود. این انتخاب به دسترسی محدود پژوهشگران به تعداد کافی مایت انسانی مربوط می‌شد. استفاده از چنین عصاره‌ای بخشی از روش تحقیق بود و نباید آن را معادل یک کیت اختصاصی تأییدشده برای گال انسانی دانست.
چه تعداد از بیماران پاسخ پادتن قابل‌اندازه‌گیری داشتند؟
میزان شناسایی پادتن‌ها بسته به نوع آنها متفاوت بود. مطابق جدول اصلی پژوهش، پاسخ به آنتی‌ژن‌های گال در این تعداد از ۹۱ بیمار دیده شد:
| نوع پادتن بررسی‌شده | تعداد نمونه‌های دارای پاسخ | درصد از ۹۱ بیمار |
|---|---|---|
| پاسخ ترکیبی Ig شامل IgM، IgG و IgA | ۴۱ نفر | ۴۵٫۱ درصد |
| IgG | ۲۵ نفر | ۲۷٫۵ درصد |
| IgM | ۶۷ نفر | ۷۳٫۶ درصد |
| IgE | ۲ نفر | ۲٫۲ درصد |
پادتن IgD واکنش‌دهنده به آنتی‌ژن‌های مایت نیز در نمونه‌ها قابل‌اندازه‌گیری نبود.
این اعداد، درصد نمونه‌های واکنش‌دهنده در شرایط همین آزمایش‌اند. ردیف‌ها مستقل از یکدیگر نیستند؛ یک بیمار می‌توانست در بیش از یک گروه پادتن پاسخ داشته باشد. بنابراین، درصدهای جدول نباید با یکدیگر جمع شوند.
همچنین، این جدول به‌تنهایی عملکرد یک آزمایش بالینی معتبر را مشخص نمی‌کند. برای ارزیابی تشخیصی، باید توانایی شناسایی بیمار و توانایی منفی ماندن نتیجه در افراد بدون بیماری، هر دو به‌درستی بررسی شوند.
چرا نتیجه IgM به‌تنهایی کافی نبود؟
بالاترین میزان پاسخ در این مطالعه مربوط به IgM بود: ۶۷ نفر از ۹۱ بیمار، IgM متصل‌شونده به آنتی‌ژن‌های گال داشتند. با این حال، ۶۵ نفر از همین ۶۷ نفر، IgM واکنش‌دهنده به هر سه گونه مایت گردوغبار خانه نیز داشتند.
علاوه بر این، هیچ بیماری پادتن‌هایی نداشت که در مجموعه آزمایش‌های انجام‌شده فقط به آنتی‌ژن‌های گال واکنش نشان دهند و به مایت‌های گردوغبار واکنش نداشته باشند.
بنابراین، مشاهده اتصال پادتن به عصاره گال، به‌تنهایی پاسخ نمی‌داد که این واکنش چقدر اختصاصی بیماری است. از طرف دیگر، IgM در همه بیماران شناسایی نشد؛ پس منفی بودن همین روش پژوهشی نیز نمی‌توانست وجود گال را کنار بگذارد.
واکنش متقاطع با مایت گردوغبار یعنی چه؟
اگر پروتئین‌های دو جاندار بخش‌های مشابهی داشته باشند، ممکن است یک پادتن بتواند به مواد مربوط به هر دو واکنش نشان دهد. به این وضعیت «واکنش متقاطع» گفته می‌شود.
احتمال دیگر، حساس‌شدن همزمان فرد به هر دو گروه مایت است؛ یعنی فرد پادتن‌هایی علیه گال و پادتن‌هایی علیه مایت‌های گردوغبار داشته باشد.
مشاهده واکنش سرم به هر دو گروه، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که در همه نمونه‌ها دقیقاً یک پادتن مشترک عامل واکنش بوده است. نویسندگان هر دو احتمالِ واکنش متقاطع و حساس‌شدن همزمان را به‌عنوان مانع توسعه آزمایش مطرح کردند.
پیام این بخش برای طراحی تست روشن است: آزمایش باید به موادی تکیه کند که بتوانند پاسخ به گال را از پاسخ به مایت‌های رایج محیطی جدا کنند.
آیا اندازه‌گیری IgE برای تشخیص گال مناسب است؟
در این پژوهش، فقط دو نفر از ۹۱ بیمار، IgE قابل‌اندازه‌گیریِ متصل‌شونده به عصاره گال داشتند. این نتیجه به روش، آنتی‌ژن‌ها و جمعیت همان مطالعه مربوط است و نباید به همه روش‌های پژوهشی سنجش IgE تعمیم داده شود.
نکته دیگر این است که IgE کل خون با IgE واکنش‌دهنده به یک آنتی‌ژن مشخص، یک اندازه‌گیری واحد نیست. آزمایش بررسی‌شده در این مقاله، اتصال پادتن به عصاره مایت را می‌سنجید؛ نه صرفاً مقدار کل IgE موجود در خون را.
در راهنمای بالینی تشخیص گال نیز افزایش IgE و ائوزینوفیل‌های خون غیراختصاصی دانسته شده است. بنابراین، بالا بودن این شاخص‌ها به‌تنهایی تشخیص گال را تأیید نمی‌کند.
آیا این پژوهش یک آزمایش خون آماده برای گال ارائه کرد؟
هدف اصلی مطالعه، شناخت الگوی پاسخ پادتن‌ها و موانع ساخت آزمایش بود. پژوهشگران پیشنهاد کردند برای توسعه یک تست مناسب، مجموعه‌ای مشخص از پروتئین‌ها یا قطعات پروتئینی گال انتخاب شود که با مایت‌های گردوغبار واکنش متقاطع نداشته باشند و بتوانند پادتن‌های بیماران را شناسایی کنند.
IgM از نظر نویسندگان، گزینه‌ای قابل بررسی برای ادامه تحقیق بود. با این حال، مطرح شدن یک مسیر پژوهشی با اثبات کارایی یک آزمایش برای مراجعه‌کنندگان معمولِ درمانگاه تفاوت دارد.
برای رسیدن به کاربرد بالینی، لازم است روش پیشنهادی در جمعیت‌های مناسب، با گروه‌های مقایسه کافی و معیارهای روشن ارزیابی شود. این مطالعه چنین اعتبارسنجی کاملی را برای یک کیت آماده ارائه نکرد.
محدودیت‌های مطالعه چه بود؟
چند نکته در تفسیر نتایج اهمیت دارد:
- نمونه‌ها از بیماران دارای تشخیص قبلی گرفته شده بودند. مطالعه نشان نداد یک تست نهایی در میان تمام افراد مراجعه‌کننده با خارش، چه عملکردی خواهد داشت.
- عصاره کامل واریانت حیوانی استفاده شد. نتیجه ممکن است با استفاده از پروتئین‌های مشخص و اختصاصی مایت انسانی متفاوت باشد.
- گروه کنترل منفی محدود بود. سرم کنترل منفی، ترکیبی از نمونه دو فرد بود؛ این طراحی برای تعیین ویژگی بالینی تست در یک جمعیت بزرگ و متنوع کافی نبود.
- زمان ابتلا و پاسخ ایمنی یکسان نبود. تفاوت میان بیماران می‌تواند بر نوع و میزان پادتن قابل‌اندازه‌گیری اثر بگذارد.
- بررسی از نوع پیگیری درمان نبود. نتایج نشان نمی‌دهد آزمایش پیشنهادی چگونه عفونت فعال را از وضعیت پس از درمان جدا می‌کند.
تشخیص گال در حال حاضر چگونه انجام می‌شود؟
این بخش، توضیحی تکمیلی بر اساس منابع بالینی بررسی‌شده است و از نتایج پژوهش سال ۲۰۱۵ جداست.
طبق اطلاعات CDC، تشخیص می‌تواند بر معاینه و شرح‌حال تکیه داشته باشد و پزشک در صورت امکان، وجود مایت، تخم یا مدفوع آن را در نمونه پوستی بررسی کند. پیدا نشدن این موارد در نمونه، به‌تنهایی گال را رد نمی‌کند. درموسکوپی نیز از ابزارهای کمک به تشخیص است.
برای آشنایی بیشتر با روش‌های بررسی پوست، مقاله تحول در تشخیص گال؛ از خراش پوستی تا تصویربرداری زنده را مطالعه کنید.
نتیجه‌گیری
پژوهش سال ۲۰۱۵ نشان داد بسیاری از بیماران گال معمولی، به‌ویژه در گروه IgM، پادتن‌هایی دارند که به آنتی‌ژن‌های گال متصل می‌شوند. با این حال، همپوشانی پاسخ با مایت‌های گردوغبار خانه، استفاده از این یافته برای تشخیص اختصاصی را دشوار می‌کند.
پیام اصلی مقاله، امکان ادامه تحقیق برای ساخت تست‌های دقیق‌تر است. از این نتایج نمی‌توان نتیجه گرفت که آزمایش خون معمولی، IgE کل یا سنجش عمومی IgM برای تشخیص قطعی گال کافی است.
بدون دیدگاه